باغ ارم شیراز یکی از بینظیرترین و ارزشمندترین نمونههای باغسازی ایرانی است که ترکیبی چشمنواز از تاریخ، هنر معماری و طراوت طبیعت را به نمایش میگذارد. این مجموعه تاریخی با درختان سروناز کهنسال، حوضهای زلال و عمارت باشکوه قاجاری، همواره هواداران فراوانی میان گردشگران داخلی و خارجی دارد. این مقاله اختصاصاً در وبلاگ توربوگشت تهیه شده است تا راهنمایی کامل، روان و جذاب برای کشف تمام زوایای این بهشت تاریخی در اختیار شما قرار دهد.
باغ ارم شیراز کجاست و چگونه به آنجا برویم؟
باغ ارم در بخش شمال غربی شیراز، در ضلع شمالی رودخانه خشک و در منطقهای خوشآبوهوا واقع شده است. این باغ تاریخی در خیابان ارم، نزدیک به میدان ارم و در مجاورت مستقیم دانشگاه شیراز قرار دارد. دسترسی به این جاذبه با وسایل نقلیه گوناگون بسیار آسان است:
مسیر دسترسی با خودروی شخصی از سمت شمال شهر، از طریق بلوار شهید چمران و حرکت به سمت میدان دانشجو میسر میشود. با گردش به چپ در میدان دانشجو و ورود به بلوار دانشجو، مستقیم تا میدان ارم رانندگی کرده و از خروجی سمت راست وارد خیابان ارم شوید. شایان ذکر است که باغ ارم پارکینگ اختصاصی ندارد و بازدیدکنندگان خودروی خود را در خیابانها و کوچههای مجاور پارک میکنند.

چنانچه قصد استفاده از مترو را دارید، کافی است در ایستگاه متروی نمازی (خط ۱) پیاده شوید. از این ایستگاه تا ورودی باغ ارم حدود ۱۵ دقیقه پیادهروی از مسیر میدان دانشجو و خیابان ارم پیشرو خواهید داشت، یا میتوانید از تاکسیهای شهری استفاده کنید. همچنین اتوبوسهای خط ۷۳ مسافران را دقیقاً در ایستگاه میدان ارم پیاده میکنند و خطوط ۶۸ و ۹۱ نیز در ایستگاه بلوار نمازی توقف دارند.
باغ ارم شیراز چرا معروف است؟
شهرت فراگیر باغ ارم ناشی از همنشینی ارزشهای تاریخی، شاهکار معماری کوشک مرکزی و تنوع خیرهکننده گیاهشناسی آن است. این مجموعه در سال ۱۳۵۴ به ثبت ملی رسید و در سال ۲۰۱۱ میلادی (۱۳۹۰ شمسی) به همراه هشت باغ ایرانی دیگر در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت. جزییات فنی و اسناد ثبت جهانی این اثر در پایگاه رسمی مرکز میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
علاوه بر جنبههای تاریخی، این باغ دارای بلندترین درختان سروناز شیراز با قدمتی چندصدساله است که جلوهای استثنایی به گذرگاههای آن بخشیدهاند. همچنین اداره مجموعه به عنوان یک باغ گیاهشناسی تحت نظارت دانشگاه شیراز، تنوع گستردهای از ۲۰۰ گونه گل رز و انواع درختان زینتی و مرکبات را در فضای ۳ هکتاری آن فراهم آورده است.
باغ ارم چه تاریخچه ای دارد؟
بنا بر سفرنامههای سیاحان غربی در قرنهای دهم و یازدهم هجری، بنای اولیه باغ ارم به دوره سلجوقیان بازمیگردد و در دوران آل اینجو، صفویه و زندویه نیز رونق داشته است.

در اواخر دوره زندیه، این باغ حدود ۷۵ سال در اختیار خوانین ایل قشقایی قرار گرفت و جانیخان قشقایی به همراه فرزندش عمارت اولیهای در آن احداث کردند. در زمان حکومت ناصرالدینشاه قاجار، حاج نصیرالملک شیرازی باغ را خریداری کرد و با تخریب عمارت قبلی، ساخت کوشک سه طبقه کنونی را بر اساس طرح حاج محمدحسن معمار آغاز نمود. با افت ساختار بنا در اواخر قاجار، در دوره پهلوی دوم باغ خریداری شده و جهت مرمت و نگهداری علمی به دانشگاه شیراز واگذار گردید.
بهترین زمان بازدید از باغ ارم چه موقع است؟
فصل بهار و بهویژه ماه اردیبهشت، بهترین زمان برای بازدید از باغ ارم است. در این ایام، گلهای رز و نسترن به اوج زیبایی میرسند، عطر بهارنارنج فضای باغ را پر میکند و دمای هوا بسیار مطبوع است.
فصل پاییز نیز با برگهای رنگارنگ درختان و خلوتی نسبی محیط، فضایی شاعرانه برای عکاسی فراهم میسازد. جهت عکاسی بهتر و فرار از گرمای روز، ساعات اولیه صبح (۸ تا ۱۰) یا عصرگاه (۱۶ تا ۱۸) بهترین زمان پیشنهادشده برای حضور در باغ است.
داخل باغ ارم چه چیزهایی را می توان دید؟
با ورود به محوطه باغ ارم، مجموعهای از آثار تاریخی و طبیعی پیش روی شما قرار میگیرد:
- عمارت اصلی قاجاری: کوشک باشکوه سه طبقه در غرب باغ با کاشیکاریها و گچبریهای دیدنی.
- استخر بزرگ و آبنماها: حوضی وسیع در مقابل عمارت که تصویر بنا و درختان سرو در آب زلال آن منعکس میشود.
- گذرگاه سروناز: گذرگاه اصلی پیادهروی که با درختان سرو سر به فلک کشیده حاشیهنگاری شده است.
- رزستان (باغ گل رز): ضلع شمال غربی باغ که اختصاص به کشت بیش از ۲۰۰ واریته گل رز دارد.
- موزه سنگ و گوهرشناسی دریادانی: نمایشگاهی ارزشمند از ۱۴۰ نوع سنگ و گوهر قیمتی ایران و جهان در دل باغ.
معماری عمارت باغ ارم چه ویژگی هایی دارد؟
عمارت سه طبقه باغ ارم شاهکاری از تلفیق سبکهای معماری زندیه، قاجاریه و الگوبرداری از هنر هخامنشی است:
طبقه اول (حوضخانه) همسطح زمین بوده و دارای حوضی مرکزی، ستون سنگی تراشخورده و دیوارهایی آراسته به کاشیهای هفترنگ است که فضایی خنک برای تابستان ایجاد میکند. طبقه دوم شامل ایوانی بزرگ با سقف چوبی منبتکاری شده و دو ستون سنگی یکپارچه است که سرستونهای آن دارای نقشبرجسته سربازان هخامنشی و گلوبوته است.
طبقه سوم از اتاقهایی با پنجرههای مشبک چوبی تشکیل شده است. در بالاترین قسمت عمارت (سنتوری)، کاشیکاریهای قوسداری قرار دارد که داستانهای شاهنامه فردوسی (نبرد رستم و دیو سفید)، قصههای نظامی گنجوی (خسرو و شیرین) و روایات مذهبی (سلیمان و ملکه سبا) را به تصویر کشیده است.

باغ ارم برای عکاسی کدام قسمت های زیباتری دارد؟
بهترین نقاط عکاسی در باغ ارم عبارتاند از:
ضلع شرقی استخر اصلی که امکان ثبت تصویر کامل عمارت به همراه انعکاس آن در آب را فراهم میسازد. گذرگاه مرکزی سروهای ناز که به دلیل قرینهسازی طبیعی درختان، ژرفای بصری زیبایی به تصاویر میبخشد. ایوان طبقه دوم عمارت برای عکاسی از جزییات کاشیکاریها و کتیبههای تاریخی فرست مناسبی است. همچنین امکان کرایه لباسهای سنتی شیرازی در محوطه برای ثبت عکس یادگاری فراهم است.
بازدید از باغ ارم چقدر زمان می برد؟
مدت زمان استاندارد برای گردش کامل در بخشهای مختلف باغ، عکاسی و بازدید از موزه سنگ، بین ۱٫۵ تا ۲٫۵ ساعت است. در صورت تمایل به استراحت در فضای باغ و استفاده از خدمات کافه، این زمان تا ۳ ساعت افزایش مییابد.
چه جاذبه هایی نزدیک باغ ارم شیراز قرار دارند؟
باغ ارم که از برجستهترین جاهای دیدنی شیراز به شمار میرود، همجواری ویژهای با سایر جاذبههای تاریخی شهر دارد. دانشگاه شیراز در کنار باغ، بلوار ساحلی شهید چمران در فاصله ۲ کیلومتری، ارگ کریمخان زند در فاصله ۴ کیلومتری و آرامگاه حافظیه در فاصله ۵ کیلومتری شرق باغ قرار گرفتهاند.
خلاصه مشخصات باغ ارم شیراز
جدول زیر خلاصه جامعی از ویژگیها و مشخصات کلیدی مجموعه باغ ارم شیراز را نشان میدهد:
|
مشخصه |
جزییات |
|
موقعیت مکانی |
شیراز، میدان ارم، خیابان ارم |
|
دوره تاریخی عمارت |
قاجاریه (پیشینه باغ: سلجوقیان) |
|
مساحت مجموعه |
۱۱۰,۰۰۰ متر مربع (حدود ۱۱ هکتار) |
|
ویژگی گیاهشناسی |
بیش از ۲۰۰ گونه رز، سروهای ۳۰۰ ساله، مرکبات |
|
رتبه ثبت جهانی |
ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو (۲۰۱۱) |
|
ساعت بازدید |
۸:۰۰ الی ۱۹:۳۰ یا ۲۰:۰۰ |
|
زمان پیشنهادی گشت |
۱٫۵ تا ۲٫۵ ساعت |
سخن پایانی
باغ ارم شیراز نمایشی بینظیر از پیوند طبیعت، هنر کاشیکاری و معماری اصیل ایرانی است که هر بینندهای را به وجد میآورد. گشتوفارغ در میان سروهای کهنسال و تماشای انعکاس عمارت در استخر بزرگ، خاطرهای ماندگار از سفر به فارس خواهد ساخت.
مسافرانی که قصد تجربه سفری خاطرهانگیز را دارند میتوانند از خدمات تور شیراز استفاده کنند و جهت تسهیل در اقامت خود اقدام به رزرو هتل های شیراز نمایند. وبسایت توربوگشت که بازوی آنلاین آژانس مسافرتی دریاگشت است، با ارائه خدمات هوشمند رزرو بلیت، تور و هتل، همراهی مطمئن در تمامی مراحل سفر شما به شهر شعر و بهارنارنج خواهد بود.





